olkede dasinmaz emlak

                                             Daşınmaz əmlakın satışını nə gecikdirir?

 

Olkemizde dasinmaz emlak adından göründüyü kimi insanların bir yerdən başqa yerə daşıya bilmədikləri bir əmlakdır. Mənim fikrimcə daşınmaz əmlakın satılmasını gecikdirən səbəblərdən başlıcası olmasada, əsaslarından biri məhz həmin əmlakı daşıya bilməmələridir. Cümləmdə nə demək istədiyimi açıqlayım. Əgər satmaq istədiyin bir daşınmaz əmlakın varsa onun satılması üçün əsas mövqe insanların onu gəlib görməsi, hər tərəfli baxmasıdır. Birdə gəlin, başqa bir əmlakın satılması üçün nə edilməsinə baxaq. Əgər mən saatımı, telefonumu, qızılımı satmaq istəyirəmsə, onu göstərəcəyim çevrə böyük olacaq. Çünki, hər hansı bir ortamda o daşına bilindiyi üçün onu sərbəst göstərə bilirəm. Alan şəxslər də elə yerində diqqətlə incələyib həmin əmlakı alıb və ya almayacağını deyə bilər.  Amma, daşınmaz əmlakın satılmasında hər şey belə asan olmur. Əgər hər hansı ev vəya obyekt almaq fikrindəyiksə, həmin ev və ya obyektə yollanaraq onun sahibi ilə uzun – uzadı bir söhbət etməli, həmin əmlak barədə geniş araşdırma aparmalıyıq. Fikrimcə, bu uzun sənəd prosedurları insanları əmlak almaqdan bir az uzaqlaşdırır. Düzdür, bu səbəb elə də  böyük bir əngəl deyil. Amma, birincidən başlayırıqsa məncə səbəb göstərmək üçün daşınmaz əmlak sözünün özündən başlamaq lazımdı. Mənim həyata belə baxış üsulum var: Cavabı hər zaman sualın içində axtarmaq. Məhz buna görə də səbəbi göstərəndə mövzuya  bu səmtdən yanaşdım.

Əsas səbəblərdən biri də, ölkəmizdəki dolandırıcılıqdır. Alıcı əmlak alarkən ilk növbədə satıcının onu dolandırmağından ehtiyyat edir. Ölkəmizdə baş verən devalvasiyadan sonra bu kimi hadisələr daha çox diqqəti cəlb edir. Buna görə də insanlar hər hansı əmlakı alan zaman çox tərəddüd edirlər.

Əmlakların satılmasını gecikdirən  ən böyük amil isə, insanlarda maddi vəsaitin yetərli olmamasıdır. Yəqin ki, hər bir valideyn öz övladlarına ev vəya obyekt almaq istəyər. İstəklər sonsuzdur, lakin maddi vəsaitin olmaması həyatda çox şeyi gecikdirdiyi kimi, daşınmaz əmlakın satılmasın da əngəlləyir. Bu fikirlərim hər hansı bir alıcını “Nəyə görə əmlak ala bilməmə” səbəbləri idi. Bəs satıcı nəyə görə öz əmlakını sata bilmir, buna qarşı çıxan səbəblər nədir?

İlk növbədə onu bilməliyik ki, daşınmaz əmlakı satmaq istəyən adam böyük ehtimal ilə ehtiyacı olduğu üçün əmlakını satmaq qərarına gəlir. Və ehtiyacı olduğu məbləğ əsasında əmlakını bazara təklif edir. Bunan belə nəticəyə gəlirik ki, satılmayan əmlakları satılmama səbəblərindən biri məbləğin alıcının qane etməməsidir. Bu səbəbləri genişləndirmək üçün iki daşınmaz əmlak satan şəxs arasında sorğu apardım. Bu şəxslərdən biri valideynimdir. O artıq beş ildən çoxdur ki, öz öbyektini satışa çıxarıb. Digər şəxs isə xalamdır. Xalam iki ildir ki, ehtiyacı üçün öz evini satmaq istəyir. Hər ikisinə nəyə görə, bu vaxta qədər öz şəxsi əmlaklarına bazarda real alıcı tapa bilməmələrinin səbəbini soruşanda, hər biri öz mövqeyi baxımından əsas gətirdi. Xalam ali təhsili olmadığı üçün normal evdar xanım düşüncəsi ilə “Bəxtim yoxdur”  səbəbini gətirdi. Valideynim isə daha obyektiv yanaşaraq səbəbi maddi vəsaitdə, yəni, insanlarda kapitalın az olmasında gördü. Birdə bu fikiri çox xoşuma gəldi. O dedi ki: - İnsanların pulu olan zaman mənim satış təcrübəm yox idi, indi isə mənim təcrübəm var insanların pulu yoxdu. Bununlada böyük səbəbin nə olduğun öz fikirimdə birləşdirdim.

Beləki, ölkənin əmlak sektorunda daşınma əmlaklarının alqı-satqısı üçün böyük miqdar da maliyyə vəsaitləri lazımdı. Yəqin ki, bu qıtlığın, devalvasiyanın da sonu olacaq, hər qaranlıq gecənin sonu olduğu kimi. İngilislərin bir ata sözü vardır: “Həyat qısadır, yeməyə desertdən başlayın”. Ona görə də bu fikirləri çox düşünməyin.  Allah ehtiyac üçün əmlakını satan hər kəsə kömək olsun.